در صورت وقوع جنگ بین ایران و آمریکا، قیمت بیت‌کوین بالا می‌رود یا سقوط می‌کند؟ بررسی رفتار تاریخی بازار
بازار ارزهای دیجیتال بار دیگر تحت تأثیر تنش‌های ژئوپلیتیکی خاورمیانه قرار گرفته است. با افزایش تنش میان ایران و آمریکا و مطرح شدن دوباره احتمال بسته شدن تنگه هرمز، بسیاری از سرمایه‌گذاران این سؤال را مطرح می‌کنند که آیا بیت‌کوین در چنین شرایطی به‌عنوان یک دارایی امن رشد می‌کند یا مانند سایر دارایی‌های پرریسک وارد فاز اصلاح می‌شود؟
بررسی رفتار بازار در روزهای اخیر نشان می‌دهد که واکنش معامله‌گران برخلاف انتظارات، نسبتاً محدود بوده و فعلاً نشانه‌ای از یک فروش گسترده در بازار ارزهای دیجیتال مشاهده نمی‌شود.
بیت‌کوین فعلاً واکنش هیجانی نشان نداد
بررسی نمودار ۵ دقیقه‌ای بیت‌کوین نشان می‌دهد که قیمت بیت کوین پس از نوسانات محدود، همچنان در محدوده ۶۴ هزار دلار در حال معامله است و فشار فروش شدیدی وارد بازار نشده است.
در زمان نگارش این گزارش، بیت‌کوین حوالی ۶۴,۱۷۰ دلار معامله می‌شود و نسبت به ساعات گذشته تنها نوسان محدودی را تجربه کرده است. این موضوع نشان می‌دهد که بازار فعلاً اخبار مربوط به تنش‌های نظامی را به‌عنوان یک شوک جدید قیمت‌گذاری نکرده است.
چرا این بار واکنش بازار محدود بوده است؟
در هفته‌های گذشته نیز بازار با اخبار مربوط به افزایش تنش‌ها در منطقه مواجه شده بود. زمانی که برای نخستین بار احتمال بسته شدن تنگه هرمز مطرح شد، بازار نفت واکنش بسیار تندی نشان داد و قیمت نفت برنت حتی از مرز ۱۰۰ دلار عبور کرد.
در همان مقطع، بیت‌کوین نیز تحت فشار فروش قرار گرفت و سرمایه‌گذاران برای کاهش ریسک، بخشی از دارایی‌های پرریسک خود را نقد کردند.
اما اکنون شرایط تفاوت‌هایی با گذشته دارد:
- بازار این اخبار را تا حد زیادی پیش‌خور کرده است.
- معامله‌گران منتظر واکنش بازارهای سنتی هستند.
- هنوز بورس‌های جهانی، بازار اوراق قرضه و بازار نفت باز نشده‌اند.
به همین دلیل بسیاری از تحلیلگران معتقدند واکنش اصلی بازارها احتمالاً پس از آغاز معاملات روز دوشنبه مشخص خواهد شد.
نقش تنگه هرمز در آینده بازارها
تنگه هرمز یکی از مهم‌ترین مسیرهای انتقال انرژی جهان محسوب می‌شود و نزدیک به ۲۰ درصد تجارت دریایی نفت جهان از این مسیر عبور می‌کند.
اگر درگیری‌ها به مرحله‌ای برسد که صادرات نفت با اختلال جدی مواجه شود، احتمال جهش قیمت نفت افزایش پیدا می‌کند. چنین اتفاقی می‌تواند موج جدیدی از نگرانی‌های تورمی را در اقتصاد جهانی ایجاد کند.
در این شرایط معمولاً سه سناریو مطرح می‌شود:
سناریوی اول؛ نفت جهش می‌کند اما بیت‌کوین ثابت می‌ماند
اگر قیمت نفت با رشد قابل توجهی آغاز به کار کند اما بیت‌کوین همچنان در محدوده فعلی باقی بماند، می‌توان نتیجه گرفت که بازار ارزهای دیجیتال نسبت به شوک‌های ژئوپلیتیکی مقاوم‌تر از گذشته شده است.
سناریوی دوم؛ نفت و بیت‌کوین هر دو سقوط می‌کنند
در صورتی که سرمایه‌گذاران وارد فاز ریسک‌گریزی شوند، ابتدا دارایی‌های پرریسک مانند سهام و ارزهای دیجیتال با فشار فروش روبه‌رو خواهند شد.
این همان رفتاری است که در بسیاری از بحران‌های بین‌المللی مشاهده شده است.
سناریوی سوم؛ واکنش محدود تمام بازارها
اگر بازار نفت نیز واکنش شدیدی نشان ندهد، احتمالاً معامله‌گران تهدید بسته شدن تنگه هرمز را بیشتر یک ابزار فشار سیاسی تلقی خواهند کرد تا یک بحران واقعی در عرضه جهانی انرژی.
آیا جنگ باعث رشد بیت‌کوین می‌شود؟
پاسخ کوتاه این سؤال بله و خیر است؛ زیرا اثر جنگ بر بیت‌کوین در بازه‌های زمانی مختلف متفاوت است.
شوک اولیه؛ افت قیمت
تجربه بحران‌های گذشته نشان می‌دهد در ۲۴ تا ۴۸ ساعت ابتدایی وقوع جنگ یا تشدید تنش‌های نظامی، بیت‌کوین معمولاً بین ۵ تا ۱۰ درصد کاهش قیمت را تجربه می‌کند.
دلیل این موضوع کاملاً مشخص است:
- خروج سرمایه از دارایی‌های پرریسک
- افزایش تقاضا برای دلار
- نقد کردن سرمایه توسط معامله‌گران کوتاه‌مدت
- افزایش ترس در بازارهای مالی
در این مرحله احساسات نقش مهم‌تری نسبت به تحلیل‌های بنیادی ایفا می‌کنند.
پس از شوک اولیه چه اتفاقی رخ می‌دهد؟
در بسیاری از بحران‌های جهانی، پس از آرام شدن فضای هیجانی، سرمایه دوباره به سمت بیت‌کوین بازمی‌گردد.
علت این موضوع عبارت است از:
- افزایش تورم جهانی
- رشد بدهی دولت‌ها
- چاپ پول برای جبران هزینه‌های جنگ
- کاهش ارزش ارزهای فیات
در چنین شرایطی، برخی سرمایه‌گذاران بیت‌کوین را مشابه «طلای دیجیتال» ارزیابی می‌کنند و بخشی از سرمایه خود را به این بازار منتقل می‌کنند.
تجربه بحران‌های گذشته چه می‌گوید؟
بررسی رفتار بیت‌کوین در بحران‌های ژئوپلیتیکی نشان می‌دهد معمولاً سه مرحله تکرار می‌شود:
مرحله اول؛ فروش هیجانی
در ساعات اولیه، بازار با فشار فروش مواجه می‌شود و قیمت کاهش می‌یابد.
مرحله دوم؛ تثبیت قیمت
پس از مشخص شدن ابعاد بحران، نوسانات کاهش پیدا می‌کند و بازار به تعادل نسبی می‌رسد.
مرحله سوم؛ بازیابی
اگر بحران باعث رشد تورم یا کاهش اعتماد به ارزهای ملی شود، بیت‌کوین معمولاً عملکرد بهتری نسبت به بسیاری از دارایی‌های ریسکی از خود نشان می‌دهد.
آیا بیت‌کوین جایگزین طلا می‌شود؟
در شرایط بحرانی، طلا همچنان نخستین دارایی امن بسیاری از سرمایه‌گذاران بزرگ محسوب می‌شود. با این حال، طی سال‌های اخیر بیت‌کوین نیز به تدریج جایگاه ویژه‌ای در سبد سرمایه‌گذاری برخی مؤسسات و سرمایه‌گذاران پیدا کرده است.
اگر تنش‌ها به افزایش تورم جهانی منجر شود، ممکن است هر دو دارایی از این وضعیت منتفع شوند؛ هرچند معمولاً قیمت طلا واکنش سریع‌تر و کم‌نوسان‌تری نسبت به بیت‌کوین دارد.
سرمایه‌گذاران اکنون باید چه نکاتی را زیر نظر بگیرند؟
چند متغیر در روزهای آینده اهمیت ویژه‌ای خواهند داشت:
- واکنش قیمت نفت پس از بازگشایی بازارهای جهانی
- تصمیمات احتمالی درباره تنگه هرمز
- عملکرد بازار سهام آمریکا
- شاخص دلار (DXY)
- حجم معاملات بیت‌کوین و ورود یا خروج سرمایه از صندوق‌های ETF
همچنین دنبال کردن وضعیت سایر رمزارزها نیز می‌تواند تصویر کامل‌تری از احساسات بازار ارائه دهد. برای مشاهده قیمت لحظه‌ای بازار می‌توانید صفحه قیمت ارزهای دیجیتال را بررسی کنید.
جمع‌بندی
تجربه بازار نشان می‌دهد وقوع جنگ یا تشدید تنش‌های نظامی الزاماً به معنای رشد فوری بیت‌کوین نیست. در اغلب موارد، واکنش اولیه بازار با افزایش ترس و فشار فروش همراه است و بیت‌کوین نیز از این قاعده مستثنی نیست. با این حال، اگر بحران به افزایش تورم، رشد قیمت انرژی یا کاهش اعتماد به ارزهای سنتی منجر شود، این رمزارز در میان‌مدت و بلندمدت می‌تواند دوباره مورد توجه سرمایه‌گذاران قرار گیرد.
در شرایط فعلی، مهم‌ترین عامل تعیین‌کننده مسیر بعدی بازار، واکنش بازارهای جهانی پس از بازگشایی معاملات و نحوه قیمت‌گذاری ریسک‌های ژئوپلیتیکی خواهد بود. به همین دلیل، معامله‌گران بهتر است به جای تصمیم‌گیری احساسی، تحولات بازار نفت، شاخص‌های اقتصادی و روند ورود سرمایه به بازار ارزهای دیجیتال را به‌صورت هم‌زمان دنبال کنند.
