آمریکا چهار صرافی بزرگ رمزارز ایران را تحریم کرد؛ نوبیتکس در صدر فهرست
وزارت خزانهداری آمریکا روز سهشنبه ۱۲ خرداد، در دور تازهای از تحریمها، چهار صرافی بزرگ دارایی دیجیتال مستقر در ایران و چهار شهروند ایرانی را هدف قرار داد. صرافیهای تحریمشده عبارتاند از نوبیتکس (بزرگترین صرافی رمزارز کشور)، والکس، بیتپین و رمزینکس.
چه اتفاقی افتاد؟
دفتر کنترل داراییهای خارجی این وزارتخانه (OFAC) اعلام کرد این اقدام بخشی از کارزاری به نام «خشم اقتصادی» (Economic Fury) و در راستای سیاست فشار حداکثری دولت ترامپ علیه ایران است. بر اساس این اطلاعیه، مؤسسات مالی خارجی و اشخاصی که با این چهار شرکت تراکنشهای مشخصی انجام دهند نیز ممکن است مشمول تحریم ثانویه شوند.
اسکات بسنت، وزیر خزانهداری آمریکا، مدعی شد در حالی که اقتصاد ایران «در حال سقوط آزاد» است، حکومت از فناوری دارایی دیجیتال برای دور زدن تحریمها و انتقال ثروت به خارج استفاده کرده است.
چرا نوبیتکس در مرکز ماجراست؟
اصلیترین هدف این دور، نوبیتکس بود. وزارت خزانهداری ادعا کرده این صرافی در سال ۲۰۲۵ بیش از ۵۰ درصد کل ورودیهای دارایی دیجیتال ایران را پردازش کرده و تراکنشهایی مرتبط با سپاه پاسداران و دور زدن تحریمها را تسهیل کرده است. بنا بر این اطلاعیه، نوبیتکس همچنین به بانک مرکزی ایران برای دسترسی به صدها میلیون دلار استیبلکوین جهت حمایت از ارزش ریال کمک کرده است.
نکتهای که این دور را از تحریمهای قبلی متمایز میکند، هدف قرار گرفتن مدیران نوبیتکس بهصورت شخصی است. چهار فرد تحریمشده عبارتاند از امیرحسین راد (رئیس هیئتمدیره و مدیرعامل سابق)، دو همبنیانگذار از خانواده خرازی، و سید علی خویی (مدیرعامل فعلی). به گفته تحلیلگران، تمرکز بر افراد بهجای صرف پلتفرم، قدرت بازدارندگی بیشتری دارد چون مدیران را با مسدودسازی دارایی شخصی روبهرو میکند.
سه صرافی دیگر
| صرافی | سهم از ورودیهای ۲۰۲۵ | جزئیات |
|---|---|---|
| نوبیتکس | بیش از ۵۰٪ | بزرگترین صرافی ایران |
| والکس | حدود ۱۲٪ | دومین صرافی بزرگ از نظر حجم |
| بیتپین | حدود ۱۰٪ | تراکنشهای چندمیلیوندلاری |
| رمزینکس | — | مستقر در تهران، بیش از ۲.۴۵ میلیارد دلار تراکنش |
این صرافیها تحت دو فرمان اجرایی آمریکا، شامل E.O. 13224 (با محوریت مقابله با تروریسم) و E.O. 13902 (بخش مالی اقتصاد ایران)، تحریم شدهاند.
ابعاد بزرگتر ماجرا
وزارت خزانهداری مدعی شده با مجموعه اقدامات اخیر، دهها میلیارد دلار درآمد بالقوه را از دسترس ایران خارج کرده، از جمله مسدودسازی نزدیک به نیممیلیارد دلار رمزارز مرتبط با حکومت. این اطلاعیه به گزارش پیشین رویترز هم اشاره دارد که نوبیتکس را به گرهی مرکزی در یک نظام مالی موازی توصیف کرده بود؛ نظامی که حتی در زمان قطعی اینترنت هم فعال مانده است.
نکته زمانی مهم این است که این تحریمها در میانه مذاکرات ایران و آمریکا اعمال شدهاند؛ مذاکراتی که سرنوشت آتشبس پس از جنگ اخیر و بازگشایی تنگه هرمز در آن هنوز نامشخص است.
این خبر برای کاربران ایرانی چه معنایی دارد؟
برای کاربر داخلی، مهمترین پیامد عملی، افزایش ریسک دسترسی این صرافیها به زیرساختهای بینالمللی (مانند نقلوانتقال استیبلکوین یا ارتباط با صرافیهای خارجی) است. تحریمهای ثانویه میتواند همکاری طرفهای خارجی با این پلتفرمها را دشوارتر کند. با این حال، این صرافیها در داخل کشور به فعالیت ادامه میدهند و اثر نهایی این تحریمها بر کاربر عادی، در روزها و هفتههای آینده روشنتر خواهد شد.